Fixed vs. growth mindset

Fixed en growth mindset

Iedereen wordt geboren met een growth mindset. De wereld is een speelplaats vol kansen, en als kind leer je door te vallen, op te staan en door te gaan. Maar na een negatieve ervaring kan je denken: “Dit lukt me niet.” Dat is het moment waarop een fixed mindset ontstaat en die beperkt je groei.

Gelukkig kun je jouw manier van denken positief beïnvloeden. In deze blog ontdek je het verschil tussen een fixed en growth mindset, hoe je ze herkent én hoe jij je eigen groeimindset versterkt.

Geüpdatet: 04-12-2025

Edwin Benne Gepubliceerd: 11-01-2021

Jezelf blijven ontwikkelen met een Growth Mindset: uitleg & tips

Leiderschap Leestijd: 5 minuten

Wat is mindset?

Mindset verwijst naar de manier waarop je denkt over je capaciteiten, intelligentie en leervermogen.

De Amerikaanse psychologe Carol S. Dweck (2006) introduceerde de termen fixed mindset en growth mindset in haar onderzoek naar motivatie en prestaties (Mindset: The New Psychology of Success).

Je mindset bepaalt hoe je reageert op uitdagingen, fouten en feedback. En dat heeft direct invloed op je ontwikkeling, samenwerking en leiderschap.

Wat is een fixed mindset?

Kenmerken van een fixed mindset

Mensen met een fixed mindset geloven dat talent of intelligentie vaststaat. Gedachten zoals:

  • “Zo ben ik nu eenmaal.”

  • “Ik probeer het niet meer, want de eerste keer ging het mis.”

Vanuit deze manier van denken:

  • vermijd je uitdagingen;

  • zoek je bevestiging van anderen;

  • en zie je falen als bewijs dat je iets niet kunt.

Dit belemmert je groei en leervermogen. Je blijft in je comfortzone, terwijl juist daarbuiten ontwikkeling plaatsvindt.

Voorbeelden van een fixed mindset

  • “Ik ben gewoon niet goed in presenteren.”

  • “Zij zijn van nature beter in sales dan ik.” -

  • “Ik wil geen fouten maken, straks sta ik voor gek.”

Een fixed mindset voelt veilig, maar beperkt je potentieel.

Wat is een growth mindset?

Kenmerken van een growth mindset

Een growth mindset is het geloof dat je altijd kunt leren, verbeteren en ontwikkelen.
Of zoals Pippi Langkous het zei:

“Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan!”

Met een growth mindset:

  • zie je uitdagingen als kansen;

  • leer je van feedback en fouten;

  • en blijf je gemotiveerd, ook als iets lastig is.

Voorbeelden van een growth mindset

  • “Ik kan leren van mijn fouten en hierdoor verbeteren.”

  • “Uitdagingen helpen mij nieuwe vaardigheden te ontwikkelen.”

  • “Ik weet het nog niet, maar ik kan het leren.”

Mensen met een growth mindset geloven dat inspanning leidt tot groei — en dat maakt het verschil tussen opgeven en doorzetten.

Het verschil tussen fixed en growth mindset

Aspect

Fixed Mindset

Growth Mindset

Visie op talent

Vaststaand: “Je hebt het of niet.”

Ontwikkelbaar: “Je kunt het leren.”

Reactie op fouten

Vermijden en verbergen.

Leren en verbeteren.

Omgaan met feedback

Ziet feedback als kritiek.

Ziet feedback als kans.

Houding bij uitdagingen

Blijft in comfortzone.

Zoekt uitdagingen op.

Het belangrijkste verschil zit in hoe je denkt over leren. Wie gelooft dat groei mogelijk is, ontwikkelt sneller vaardigheden én zelfvertrouwen.

6 tips om jouw growth mindset te versterken

Gebaseerd op onderzoek van Kevin Kruse (2017), die meer dan 200 topperformers interviewde over hun succesgewoonten.

1. Wees blij met uitdagingen

Zie een uitdaging als kans om te groeien, niet als bedreiging. Groei begint buiten je comfortzone.

2. Vraag om en leer van feedback

Zeg simpelweg “Dank je wel” als iemand feedback geeft. Gebruik het om jezelf te verbeteren in plaats van te verdedigen.

3. Houd vol, ook bij tegenslag

Doorzettingsvermogen maakt het verschil tussen opgeven en succes. Fouten zijn geen eindpunt, maar leerpunten.

4. Zoek inspiratie bij anderen

Gebruik de successen van anderen als motivatie, niet als vergelijking. Als zij het kunnen, kun jij het ook leren.

5. Leer van je fouten

Fouten geven waardevolle inzichten. Reflecteer, verbeter en probeer opnieuw.

6. Focus op het groeiproces, niet alleen op resultaat

Elke stap vooruit is winst. Vier kleine successen — die bouwen aan duurzame groei.

Ontwikkel een growth mindset met DOOR Training & Coaching

Wil je jouw growth mindset versterken of die van je team?
Bij DOOR Training & Coaching organiseren we trainingen waarin mindset, gedrag en communicatie samenkomen.

Onze programma’s helpen je:

  • beter om te gaan met feedback en tegenslag;

  • veerkracht en motivatie te versterken;

  • en persoonlijke groei om te zetten in duurzaam resultaat.

Ontdek o.a. onze trainingen Presenteren bij DOOR, Klantgericht Verkopen en Basis Verkopen — allemaal met de growth mindset als rode draad.



Veelgestelde vragen over de growth mindset

Wat is de belangrijkste eigenschap van een growth mindset?

De overtuiging dat je altijd kunt leren en verbeteren, ongeacht leeftijd of ervaring.

Hoe ontwikkel ik een growth mindset?

Door open te staan voor feedback, uitdagingen aan te gaan en bewust te reflecteren op wat je leert.

Waarom is een growth mindset belangrijk in leiderschap?

Leiders met een growth mindset inspireren hun teams om te leren, experimenteren en verantwoordelijkheid te nemen.

Kan een fixed mindset veranderen?

Ja. Door bewustwording, oefening en positieve feedback kun je stap voor stap je manier van denken veranderen.

Hoe helpt DOOR Training & Coaching bij mindsetontwikkeling?

Onze trainingen combineren kennis, gedrag en praktijkgerichte coaching om je growth mindset te versterken — zowel individueel als in teams.

Benieuwd hoe wij onze trainingen op maat kunnen maken voor jouw bedrijf?

Toon al onze trainingen over Leiderschap

Meer over Leiderschap

Anderen bekeken ook

Leiderschap

De 5 niveaus van luisteren volgens Covey

Blog
05-09-2024
Leiderschap draait niet alleen om richting geven of beslissingen nemen. Volgens Stephen R. Covey – auteur van De zeven eigenschappen van effectief leiderschap – is luisteren een cruciale vaardigheid.