Klantcase | KNSB | Hoe KNSB samen met DOOR bouwde aan duurzame prestaties
Leiderschap
Leestijd
:
5
minuten
Een organisatie met potentie… en een fundamenteel probleem
Toen Remy de Wit acht jaar geleden begon als technisch directeur bij KNSB, stapte hij in een organisatie met alles in huis om te winnen. Talent, geschiedenis, faciliteiten: de randvoorwaarden waren er. Tegelijkertijd zag hij al snel een patroon dat veel organisaties herkennen, maar zelden echt doorbreken.
De vijf disciplines, shorttrack, langebaan, marathon, kunstschaatsen en inlineskaten, vielen formeel onder één topsportorganisatie, maar opereerden in de praktijk grotendeels onafhankelijk van elkaar. Iedere discipline had een eigen dynamiek, eigen prioriteiten en een eigen manier van werken. Samenwerkingen tussen de disciplines waren er wel, maar zelden structureel.
Zoals Remy de Wit het zelf verwoordt:
Ik kwam binnen in een wereld die een ongekende impact heeft in het land. En ik zag vijf geïsoleerde silo’s en als er bezuinigd moest worden hield iedereen zijn kaarten tegen de borst.
Die versnippering had directe gevolgen. Er ontstond concurrentie om middelen zoals budget, ijstijd en aandacht. Discipline managers waren vooral bezig met hun eigen domein, waardoor het gezamenlijke belang naar de achtergrond verdween.
Van presteren per discipline naar presteren als systeem
De vraag die ontstond, ging verder dan samenwerking alleen. Natuurlijk was er behoefte aan meer afstemming tussen disciplines, maar de echte uitdaging zat op een ander niveau.
Volgens Joost Riphagen lag de kernvraag niet bij de volgende wedstrijd, maar bij de toekomst van de organisatie en het systeem:
Hoe zorg je dat je niet alleen piekt in één Olympische cyclus, maar een systeem bouwt dat structureel prestaties mogelijk maakt?
Dat betekende een fundamentele verschuiving. Niet langer denken vanuit individuele successen, maar vanuit een gezamenlijke infrastructuur voor prestaties. Niet optimaliseren per discipline, maar bouwen aan een geheel dat sterker is dan de som der delen.
Voor Remy de Wit was dat vanaf het begin helder. Hij wilde een organisatie waarin disciplines elkaar versterken, waarin kennis en verantwoordelijkheid gedeeld worden en waarin leiderschap niet afhankelijk is van één persoon, maar gedragen wordt door het team.
De keuze voor DOOR: geen programma, maar partnerschap
Die ambitie vroeg niet om een losse interventie of een inspirerende sessie. Het vroeg om een meerjarige ontwikkeling waarin gedrag, leiderschap en samenwerking centraal stonden. In DOOR en Joost Riphagen vond Remy de Wit een partner die daarbij paste.
Hij zocht nadrukkelijk iemand en een organisatie die niet alleen energie en betrokkenheid meebracht, maar ook een bedrijfsmatige blik:
Iemand met dezelfde drive en energie, maar ook met het vermogen om vanuit een andere omgeving mee te kijken.
De rol van DOOR werd daarmee niet die van een externe adviseur die een oplossing oplegt, maar van een katalysator die helpt om binnen de organisatie beweging te creëren en vast te houden.
Expert Insight — Joost Riphagen, DOOR
“Een systeem neerzetten, waar je structureel aan werkt over de incidentele prestatie heen. Dat leidt tot ongekende prestaties.”
Bouwen aan een gedeelde visie en taal
Een belangrijk startpunt in het traject was het ontwikkelen van een gezamenlijke richting. Niet van bovenaf opgelegd, maar door die vanuit de groep op te bouwen. Managers werd gevraagd om individueel na te denken over één vraag: hoe ziet onze ideale topsportorganisatie eruit? En dan hebben we het over morgen, volgende week en over 8 jaar voegde Remy de Wit daar aan toe.
De antwoorden werden verzameld, geanonimiseerd en teruggebracht in de groep. Zo ontstond er een gemeenschappelijke rode draad. Die werd uiteindelijk vertaald in een manifest. Remy de Wit benadrukt dat dit manifest geen eenmalig eindproduct was:
Acht jaar lang hebben we dat manifest constant op tafel gehad. Ik heb als leidinggevende eigenlijk altijd stukjes eruit gehaald waar ik dan iets met het team mee deed.
Het kantelpunt: samenwerken onder druk
De echte waarde van een traject zoals dit wordt zichtbaar op momenten dat het spannend wordt. Voor KNSB kwam zo’n moment toen er een forse bezuinigingsopgave op tafel lag.
Waar in het verleden waarschijnlijk ieder zijn eigen discipline had verdedigd, gebeurde nu iets anders. Het team nam gezamenlijk verantwoordelijkheid voor de uitdaging.
Remy de Wit beschrijft dat moment treffend:
Iemand zei: regel jij de koffie en lunch, dan lossen wij het op. Toen ik terugkwam, was het geregeld. Dat was voor mij het moment waarop ik dacht: dit team staat.
Het laat zien dat ontwikkeling pas echt waarde heeft wanneer gedrag onder druk verandert.
Prestaties én plezier
Als je kijkt naar de resultaten, zijn er uiteraard sportieve prestaties geboekt. Medailles blijven belangrijk in topsport. Maar opvallend is wat Remy de Wit daarna noemt:
Plezier, openheid en een enorm vertrouwen.
Dat zijn geen zachte factoren, maar precies de voorwaarden voor duurzame prestaties. Joost Riphagen verwoordt de rol van DOOR daarin beeldend:
Het was als een potje Pokon. Het zorgt ervoor dat iets harder groeit en langer bloeit.
Wat anderen hiervan kunnen leren
De casus van KNSB is relevant voor veel organisaties buiten de sport. Omdat het laat zien dat structurele prestaties niet ontstaan uit losse successen, maar uit een systeem.
Een systeem waarin:
leiderschap voorbeeldgedrag laat zien
teams verantwoordelijkheid delen
samenwerking boven individueel belang staat
er een gedragen visie is met een helder fundament
gedrag net zo belangrijk is als strategie
Dat vraagt tijd en consistentie. Maar het resultaat is duidelijk: prestaties die geen toeval meer zijn, maar het gevolg van bewuste keuzes.
Wil je weten hoe je van losse afdelingen één sterk team maakt?
Joost en Remy komen graag vertellen over het traject.
Plan een afspraak
